Reklama w pasie drogowym od lat stanowi jeden z najbardziej problematycznych obszarów zarówno dla przedsiębiorców, jak i zarządców dróg. Choć nośniki reklamowe ustawiane blisko jezdni są skutecznym narzędziem marketingowym, to ich lokalizacja wiąże się z restrykcyjnymi przepisami oraz wysokimi karami za samowolne zajęcie pasa drogowego. W poniższym artykule,
opierając się na obowiązujących regulacjach, orzecznictwie sądów administracyjnych oraz praktyce zawodowej, przedstawiam opis tego, czym jest reklama w pasie drogowym, kiedy wymaga zezwolenia, jak wygląda procedura oraz jak bronić się przed karą.
Reklama w drodze czyli gdzie ….
Pas drogowy to przestrzeń o jasno określonych granicach, obejmująca nie tylko jezdnię, pobocze i chodnik, ale także teren przyległy, który – wbrew częstym wyobrażeniom – może stanowić trawnik, klepisko lub być po prostu niezagospodarowany. To właśnie błędna ocena granic pasa drogowego najczęściej prowadzi do sporów między właścicielami reklam a zarządcami dróg. Jednocześnie trudne czasem jest rozróżnienie czy mamy doczynienia z droga publiczną – objętą reżimem ustawy o drogach publicznych i związaną z tym koniecznością uzyskania zezwolenia na zajmowanie pasa drogowego – a drogą wewnętrzną. Więcej o tym, czym różni się droga publiczna od wewnętrznej, opisuję tutaj: https://kancelariajasik.pl/co-to-jest-droga-publiczna-i-czym-sie-rozni-od-wewnetrznej/
Co kryje się pod pojęciem REKLAMY?
Aby w ogóle uświadomić sobie w jakich sytuacjach potrzebne jest uzyskanie zezwolenia zacząć trzeba od wyjaśnienia pojęcia reklamy. Zgodnie z ustawą o drogach publicznych reklamą jest każdy nośnik informacji wizualnej widoczny dla użytkownika drogi – niezależnie od tego, czy jest to baner, tablica, konstrukcja przestrzenna, reklama na rusztowaniu, ogrodzeniu czy nawet na budynku, jeśli jej powierzchnia wchodzi w przestrzeń powietrzną nad pasem drogowym. Reklamą będzie też szyld z nazwą prowadzonej działalności.
W praktyce oznacza to, że reklamą są m.in.:
- billboardy,
- banery na ogrodzeniach,
- reklamy na rusztowaniach,
- reklamy na wiatach, kioskach czy obiektach budowlanych,
- podświetlane i przewijane nośniki typu „scroll”,
- ekrany LED, monitory i wyświetlacze,
- reklamy na markizach czy parasolach (o ile pełnią funkcję informacyjną, a nie wyłącznie użytkową)
- reklamy umieszczone w ogródkach gastronomicznych a nawet na rowerach czy pojazdach (w określonych sytuacjach). Więcej o reklamach na pojazdach i rowerach pisałam tutaj: https://kancelariajasik.pl/reklama-w-pasie-drogowym/
Wyłączenia obejmują m.in. znaki drogowe, tablice informacyjne ustawiane przez gminę oraz tablice informacyjne o formach ochrony przyrody.
Na gruncie orzecznictwa kluczowe jest stanowisko NSA z 13.12.2021 r., II GSK 637/21:
„Każde bowiem zajęcie pasa drogowego przez reklamę niezależnie od tego, w jaki konstrukcyjnie sposób jest zamontowana, a więc czy znajduje się ona na budynkach, czy jest przymocowana do słupa energetycznego, czy znajduje się na specjalnej dla reklam konstrukcji w postaci słupa z tablicą reklamową, czy jest na powierzchni wiaty przystankowej, kiosku ruchu, na wiadukcie, czy jakimkolwiek innym obiekcie budowlanym znajdującym się w pasie drogowym, wymaga pozwolenia właściwego zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego.”
Kto wydaje zezwolenie?
Zezwolenie wydawane jest przez zarządcę drogi. Dla dróg krajowych i autostrad to Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych I Autostrad, dla dróg wojewódzkich – zarząd województwa (w praktyce są powoływane odpowiednie jednostki np. Zarząd Dróg Wojewódzkich w Krakowie, Zarząd Dróg Wojewódzkich w Łodzi, w Opolu, Wrocławiu itd.). Z kolei dla dróg powiatowych – zarządcą jest będzie zarząd powiatu, a w praktyce, zadania te realizuje Powiatowy Zarząd Dróg lub inna jednostka organizacyjna utworzona przez zarząd powiatu. Zarządcą dróg gminnych jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
W miastach na prawach powiatu możliwe jest zawarcie umowy cywilnoprawnej, zwłaszcza w przypadkach nośników umieszczanych na wiatach przystankowych lub obiektach małej architektury. Mimo to dominującym trybem pozostaje decyzja, która pozwala na umieszczenie reklamy na określony czas i na określonych warunkach.
Jakie warunki trzeba spełnić żeby dostać zezwolenie?
Zasadą jest ochrona pasa drogowego i zakaz dokonywania czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się:
- umieszczania reklam:
- a) imitujących znaki i sygnały drogowe oraz urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego,
- b) poza obszarem zabudowanym, z wyłączeniem parkingów i miejsc obsługi podróżnych;
Reasumując zarządca drogi odmówi wydania zgody, jeśli reklama:
- mogłaby zagrażać bezpieczeństwu ruchu,
- mogłaby powodować niszczenie drogi,
- nie spełnia wymagań z art. 42a dotyczących reklam emitujących światło.
Jeśli istnieje szczególnie uzasadniony przypadek zarządca drogi może zezwolić na lokalizację reklamy w pasie dorogwym.
Potrzebne Ci będą trzy zezwolenia:
- na lokalizację reklamy
- na prowadzenie robót w celu mieszczenia rkelamy
- na umieszczenie reklamy w pasie drogowym. Dwie ostatnie decyzje są odpłatne
Pamiętaj trzeba, że umieszczenie reklamy wymaga spełnienia szeregu wymogów chociażby co do odpowiedniej odległosci od krawędzi jezdni, a przy reklamach imitujących światło co do minimalnego czasu prezentacji itd. W grę wchodzą tez inne przepsiy – ustalenia uchwały rkajobrazowej jeśli na danym terenie obowiązuje. W przypadku niektórych reklam potrzebne jest też uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego.
Ile za to zapłacę?
Opłaty za zajęcie pasa drogowego pod reklamę naliczane są jako iloczyn powierzchni reklamy, liczby dni ekspozycji oraz stawek określonych w uchwale właściwej rady gminy, powiatu lub sejmiku województwa. Wysokość opłat różni się w zależności od kategorii drogi i rodzaju reklamy.
W przypadku reklam ustawionych bez zezwolenia naliczana jest kara – w wysokości dziesięciokrotności normalnej opłąty. Kara ta jest obligatoryjna i nie wymaga oceny winy sprawcy. Szczegółowo temat kar i tego czy da się ich uniknać opisałam tutaj: https://kancelariajasik.pl/kara-za-zajecie-pasa-drogowego-bez-zezwolenia/
Jakie są najczęstsze błędy prz umieszczaniu reklam?
- Umieszczenie baneru na ogrodzeniu, które „wydaje się” prywatne.
- Montaż na elewacji budynku, który wchodzi w przestrzeń nad chodnikiem.
- Ustawienie przyczepy z reklamą w jednym miejscu na wiele miesięcy.
- Brak sprawdzenia przebiegu pasa drogowego.
- Zakup gotowego ekranu LED i jego montaż bez konsultacji.
Jeżeli znalazłeś się w sytuacji, w której otrzymałeś karę za zajęcie pasa drogowego, nie oznacza to, że sprawa jest przesądzona. W wielu przypadkach istnieje możliwość obniżenia kary, zakwestionowania przebiegu granicy pasa drogowego, wykazania błędów w ustaleniach organu lub nawet uchylenia decyzji. W takich sprawach pomagam klientom zarówno na etapie postępowania przed zarządcą drogi, jak i przed sądami administracyjnymi.
Jeśli potrzebujesz szczegółowej analizy swojej sytuacji lub chcesz omówić możliwość uzyskania zezwolenia na reklamę albo złożenia odwołania od kary, zapraszam do kontaktu.
A jeżeli chcesz dowiedzieć się, czy można uniknąć kary za zajęcie pasa drogowego – pobierz mój poradnik: https://kancelariajasik.pl/produkt/czy-mozna-uniknac-kary-za-zajecie-pasa-drogowego-bez-zezwolenia/
